Ulaştırma ve Lojistik Kongreleri

Afet Yardımlaşma Platformu (AYP): Afet Lojistiği Üzerine Bir Araştırma

Serdar Alnıpak
Doç. Dr., Nişantaşı Üniversitesi, İstanbul, Türkiye

Yavuz Toraman
Dr., Nişantaşı Üniversitesi, İstanbul, Türkiye

Afetler, ani gelişen doğa üstü olaylar olup gerçekleştikleri bölgelerde maddi ve manevi kayıplara yol açmaktadır. Şüphesizdir ki, afetlerde kurtarma faaliyetlerinin ardından bölgenin rehabilitasyonu ve ihtiyaç malzemelerinin tedariği oldukça önemlidir. Bu bağlamda afetzedelerin ihtiyaçlarının hızlı bir şekilde giderilmesi ve etkin bir afet lojistiği uygulanması gerekmektedir. Bu süreçte hem kamu hem de sivil kaynaklar kullanılabilmektedir. Ancak, gerçekleşen afetlerin sonrasında hasar tespitinin yapılması, ihtiyaçların belirlenmesi ve karşılanması süreçlerinde çeşitli problemler yaşanabilmektedir. Özellikle yardım severlerin, yardım etme isteklerinin doğru şekilde kanalize olmadığı durumlarda acil ihtiyaç duyulan malzemelerin yerine ihtiyaç duyulmayan pek çok malzeme afet bölgelerine gönderilmeye çalışılabilmektedir. Bu bağlamda ilgili süreçlerde; darboğazlar, planlama ve koordinasyon problemleri yaşanabilmektedir. Bu çalışmada yazarlar, belirtilen problemlerin çözümünde kullanılabilecek çevrimiçi bir platform (Afet Yardımlaşma Platformu-AYP) önermiş ve bu platforma yönelik olarak kullanıcıların tutumunu etkileyen faktörleri SmartPLS yardımıyla araştırmıştır. Bu kapsamda konsept araştırma modelinde İçerik Kalitesi, Afet Duyarlılığı, Afet Farkındalığı, Gizlilik Endişesi, Gerçek Zamanlı Etkileşim, Öznel Norm, Sistem Kalitesi, Kullanıcı Dostu ve Görselleştirme değişkenleri kullanılmıştır. Ek olarak gönüllülük ve eğitim faktörlerinin ilişkiler üzerindeki düzenleyici etkisi incelenmiştir. Elde edilen bulgular; afet farkındalığı, gizlilik endişesi ve sistem kalitesi dışındaki tüm değişkenlerin AYP’ye yönelik tutum ile anlamlı ilişkileri bulunduğunu göstermektedir.

*Bu çalışma Nişantaşı Üniversitesi Bilimsel Faaliyetler Koordinatörlüğü'nce ya da NishBAP tarafından desteklenmiştir. Proje numarası: 2025/4,2025*

Anahtar Kelimeler: Afet Lojistiği, Lojistik, Afet

Disaster Relief Platform (DRP): A Study on Disaster Logistics

Disasters are sudden, extraordinary natural events that cause material and moral losses in the regions where they occur. Undoubtedly, the rehabilitation of the region and the supply of necessary supplies are of great importance after rescue operations in disasters. In this context, it is crucial to quickly meet the needs of disaster victims and implement effective humanitarian logistics. Both public and civil resources can be utilised in these processes. However, various problems may arise in the processes of damage assessment, identifying needs and meeting those needs following a disaster. In particular, if the efforts of well-meaning individuals are not properly coordinated, disaster areas may receive many unnecessary materials instead of urgently needed supplies. Bottlenecks, planning issues and coordination problems may also arise in the relevant processes. In this study, the authors propose an online platform (Disaster Relief Platform-DRP) to solve these problems and conduct SmartPLS to investigate the factors influencing users' attitudes towards the platform. The conceptual research model used the following variables: Content Quality, Disaster Sensitivity, Disaster Awareness, Privacy Concerns, Real-Time Interaction, Subjective Norm, System Quality, User-Friendliness and Visualisation. Additionally, the moderating effect of Voluntariness and Education on these relationships was examined. The findings indicate that all the variables except disaster awareness, privacy concerns and system quality have a significant relationship with attitude towards the DRP.

Keywords: Logistics, Disaster, disaster logistics