Ulaştırma ve Lojistik Kongreleri

Yerel Afet Lojistik Kapasitesinin Küresel İnsani Yardım Ağlarına Entegrasyonu: Türkiye Örneği

İlknur Yardımcı Çoşkun
Dr. Öğr. Üyesi, Maltepe Üniversitesi, İstanbul, Türkiye

Türkiye, jeolojik ve iklimsel özellikleri nedeniyle depremler, seller ve yangınlar gibi doğal afetlere sıkça maruz kalan bir ülkedir. Afet sonrası insani yardım ihtiyacının hızlı ve etkin şekilde karşılanabilmesi için lojistik faaliyetlerin önemi büyüktür. Özellikle ilk 72 saatte devreye giren yerel aktörler (belediyeler, sivil toplum kuruluşları, lojistik işletmeleri), yardımın ulaştırılmasında kritik rol üstlenmektedir. Ancak bu aktörlerin küresel insani yardım ağlarıyla entegrasyonu çoğu zaman sınırlı kalmakta, koordinasyon ve kaynak kullanımında aksaklıklara yol açmaktadır. Bu çalışma, yerel afet lojistik kapasitesinin küresel insani yardım zincirlerine nasıl entegre edilebileceğini incelemektedir. Literatür taraması ile birlikte Türkiye’de yaşanan büyük ölçekli afetlerden elde edilen bulgular (özellikle 2023 Kahramanmaraş depremleri) örnek olay analiziyle değerlendirilmiştir. Yerel aktörlerin operasyonel rollerinin, karşılaştıkları zorlukların ve küresel standartlarla (Sphere, IFRC, WFP) uyum düzeylerinin analizi yapılmıştır. Bulgular, yerel aktörlerin hızlı müdahale ve sahaya erişim konularında güçlü olduğunu, ancak küresel standartlara uyum eksiklikleri nedeniyle kapasitelerinin sınırlı kaldığını göstermektedir. Çalışma, yerel kapasitenin dijitalleşme, ortak veri tabanları, eğitim programları ve standart operasyon prosedürleri ile güçlendirilmesinin, küresel insani yardım zincirlerine entegrasyonu kolaylaştıracağını ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, Türkiye örneğinden hareketle önerilen bu çerçeve, benzer afet riski taşıyan ülkeler için de uygulanabilir stratejik çıkarımlar sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Türkiye, küresel entegrasyon, Afet Lojistiği, yerel aktörler, İnsani Yardım

Integration of Local Disaster Logistics Capacity into Global Humanitarian Aid Networks: The Case of Türkiye

Türkiye is frequently exposed to natural disasters such as earthquakes, floods, and wildfires due to its geological and climatic characteristics. The effectiveness of humanitarian aid delivery in the aftermath of disasters largely depends on logistics operations. In the critical first 72 hours, local actors—including municipalities, non governmental organizations, and logistics companies—play a pivotal role in ensuring the distribution of relief. However, their integration into global humanitarian aid networks often remains limited, leading to challenges in coordination and resource utilization. This study investigates how local disaster logistics capacity can be integrated into global humanitarian supply chains. A literature review is combined with case study analysis of major disasters in Türkiye, with a particular focus on the 2023 Kahramanmaraş earthquakes. The roles of local actors, the challenges they face, and their alignment with global standards (Sphere, IFRC, WFP) are examined. Findings indicate that local actors are highly effective in rapid response and field access, yet their capacity is constrained by the lack of alignment with international standards. The study suggests that strengthening local capacity through digitalization, shared databases, training programs, and standardized operating procedures would facilitate more effective integration into global humanitarian aid networks. In conclusion, the framework proposed through the case of Türkiye offers applicable strategic insights for other disaster-prone countries as well.

Keywords: local actors, humanitarian aid, Global Integration, disaster logistics, Türkiye