Ulaştırma ve Lojistik Kongreleri

Küresel Kriz ve Savaşların Lojistik Sektörü Üzerine Etkilerini İnceleyen Çalışmaların Sistematik Literatür Taraması Kapsamında İncelenmesi

Öner Kılıç
Yüksek Lisans Öğrencisi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Çanakkale, Türkiye

Yasin Gültekin
Doç. Dr., Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Çanakkale, Türkiye

Küresel krizler ve savaşlar, uluslararası ticaretin sürekliliğini ve lojistik sistemlerin işleyişini doğrudan etkileyen, maliyet yapılarında dalgalanmalara, teslimat sürelerinde belirsizliklere ve tedarik zincirlerinde kırılganlıklara yol açan önemli şoklardır. Bu çalışmanın temel amacı, küresel krizler ve savaşların lojistik sektörü üzerindeki etkilerini sistematik literatür taraması çerçevesinde incelemektir. Çalışma kapsamında 15.09.2025 tarihinde Google Scholar, Scopus ve Dergipark veri tabanlarında yapılan taramalar sonucunda toplam 92 çalışma tespit edilmiş, aşamalı eleme süreci sonunda 38 çalışma nihai örneklem kümesini oluşturmuştur. İnceleme kapsamında seçili ulusal ve uluslararası çalışmalardan elde edilen bulgular, ortak temalar ile ayırt edici mekanizmalar bakımından bütüncül olarak derlenmiştir. Bu çalışma kapsamında yöntem olarak nitel araştırma yöntemlerinden sistematik literatür taraması kullanılmış, 2000 yılı sonrası yazılmış ulusal ve uluslararası makaleler incelenmiş ve içerik bakımından benzerlikler ile farklılıklar değerlendirilmiştir. Bulgular, yapılan çalışmaların yoğunluk olarak ekonomik krizler, pandemiler, ticaret savaşları ve bölgesel sıcak çatışmalar üzerinde yoğunlaştığını göstermektedir. Çalışmaların ortak vurgularına bakıldığında; ekonomik krizlerin mali ve operasyonel kırılganlıkları artırdığını; pandemilerin tedarik akışını yavaşlatıp dijitalleşme ihtiyacını hızlandırdığını; ticaret savaşlarının navlun ve rota seçimlerini yeniden şekillendirdiğini; bölgesel savaşların ise güvenlik riskleri nedeniyle ağ topolojisini kalıcı biçimde değiştirdiğini göstermektedir. Türkiye özelinde Orta Koridor, TRACECA ve BTK hattı gibi projelerin fırsat sunduğu; ancak altyapı, dijital kapasite ve kurumsal uyum alanlarında tamamlayıcı reformlara gereksinim duyulduğu saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler: küresel krizler, tedarik zinciri dayanıklılığı, Lojistik Sektörü, Orta Koridor

A Systematic Literature Review of Studies Examining the Impacts of Global Crises and Wars on the Logistics Sector

Global crises and wars constitute major shocks that directly affect the continuity of international trade and the functioning of logistics systems, leading to fluctuations in cost structures, uncertainties in delivery times, and vulnerabilities within supply chains. The primary aim of this study is to examine the effects of global crises and wars on the logistics sector within the framework of a systematic literature review. As part of the study, a comprehensive search was conducted on Google Scholar, Scopus, and Dergipark databases on 15.09.2025, resulting in the identification of 92 studies; following a multi-stage screening process, 38 studies were included in the final sample. The findings obtained from selected national and international publications were synthesized holistically in terms of common themes and distinctive mechanisms. Methodologically, this study employs the qualitative research approach of systematic literature review, focusing on national and international articles published after the year 2000 and evaluating their thematic similarities and differences. The results indicate that the existing body of research predominantly concentrates on economic crises, pandemics, trade wars, and regional armed conflicts. Common conclusions across the reviewed studies reveal that economic crises increase financial and operational vulnerabilities; pandemics slow down supply flows and accelerate the need for digitalization; trade wars reshape freight rates and route selection; and regional wars permanently alter network topology due to heightened security risks. In the context of Türkiye, it is observed that initiatives such as the Middle Corridor, TRACECA, and the Baku–Tbilisi–Kars (BTK) railway offer strategic opportunities, although complementary reforms are required in areas such as infrastructure, digital capacity, and institutional harmonization.

Keywords: supply chain resilience, Logistics Sector, Middle Corridor, Global Crisis