Ulaştırma ve Lojistik Kongreleri

Çanakkale’de Ulaşım Altyapısı Sorunlarının Analitik Bir Değerlendirmesi

Burcu Haspehlivanlar
Yüksek Lisans Öğrencisi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Çanakkale, Türkiye

Mustafa Kara
Prof. Dr., Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Çanakkale, Türkiye

Özet Ulaşım altyapısı, kentlerin mekânsal gelişimini yönlendiren, toplumsal yaşam kalitesini belirleyen ve ekonomik sürdürülebilirliği doğrudan etkileyen temel unsurlardan biridir. Çanakkale, stratejik konumu ve kültürel mirası ile öne çıkmakla birlikte, artan nüfus, turizm hareketliliği ve öğrenci yoğunluğu nedeniyle ulaşım alanında giderek karmaşıklaşan sorunlarla karşı karşıya kalmaktadır. Trafik sıkışıklığı, toplu taşıma sisteminin kapasite yetersizliği, sefer sıklığındaki düzensizlikler, bisiklet yollarının sınırlılığı ve yaya odaklı düzenlemelerin eksikliği bu sorunların başlıca bileşenlerini oluşturmaktadır. Bu çalışma, Çanakkale’deki ulaşım altyapısının mevcut durumunu incelemeyi ve sürdürülebilir kentsel hareketlilik bağlamında çözüm önerileri geliştirmeyi amaçlamaktadır. Kentleşme süreci, ulaşımın yalnızca fiziksel bir ihtiyaç değil, aynı zamanda sosyal, ekonomik ve çevresel boyutlarıyla bütüncül bir planlama alanı olduğunu göstermektedir. Ulaşım altyapısındaki aksaklıklar, kent sakinlerinin gündelik yaşam pratiklerini olumsuz etkilediği gibi, ekonomik verimliliği azaltmakta ve çevresel sorunları derinleştirmektedir. Çanakkale, hem yerleşik nüfus hem de dönemsel nüfus hareketliliği (öğrenciler ve turistler) nedeniyle ulaşım altyapısı üzerinde yoğun bir baskı yaşamaktadır. Kısıtlı yol kapasitesi, motorlu taşıt odaklı ulaşımın ağırlığı ve sürdürülebilir ulaşım modlarının yetersizliği, kentin en önemli kentsel sorunları arasında yer almaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, Çanakkale’deki ulaşım altyapısına ilişkin sorunları sistematik biçimde analiz etmek ve sürdürülebilir kentsel gelişim perspektifiyle değerlendirmektir. Çalışmada özellikle: • Trafik yoğunluğunun mekânsal ve zamansal dağılımı, • Toplu taşıma sistemlerinin kapasite, erişilebilirlik ve hizmet kalitesi, • Alternatif ulaşım türlerinin (bisiklet, yaya ulaşımı, deniz taşımacılığı) mevcut durumu, • Motorlu taşıt odaklı ulaşımın çevresel etkileri incelenecektir. Araştırma, nitel yöntem yaklaşımı çerçevesinde kurgulanmıştır. İlk aşamada Çanakkale Belediyesi’nin ulaşım planları, stratejik belgeleri ve resmi raporları doküman analizi yöntemiyle incelenecektir. İkinci aşamada kent merkezinde saha gözlemleri gerçekleştirilecek; trafik akışı, toplu taşıma yoğunluğu ve altyapı eksiklikleri yerinde değerlendirilecektir. Ayrıca, toplu taşıma kullanıcıları ve kent sakinleri ile yapılacak yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla ulaşım deneyimleri ve algıları derlenecektir. Elde edilmesi planlanan veriler, tematik analiz yöntemiyle çözümlenerek, ulaşım sorunlarının temel boyutları sistematik bir şekilde ortaya konulacaktır. Araştırma sonucunda, Çanakkale’de ulaşım altyapısının temel sorunlarının; yoğun trafik, yetersiz toplu taşıma hizmetleri,bisiklet ve yaya yollarındaki eksiklikler ve çevresel baskılar çerçevesinde şekillendiği ortaya konulması beklenmektedir. Ayrıca, kentin mevcut ulaşım politikalarının uzun vadeli ve sürdürülebilir bir vizyondan yoksun olduğu, bu durumun da sorunların derinleşmesine neden olduğu öngörülmektedir. Çanakkale’de ulaşım altyapısına ilişkin sorunların çözümü, yalnızca fiziki yatırımları değil, aynı zamanda bütünleşik bir ulaşım politikası vizyonunu da gerekli kılmaktadır. Toplu taşımanın güçlendirilmesi, bisiklet ve yaya yollarının artırılması, deniz ulaşımının etkin bir şekilde entegrasyonu ve çevre dostu ulaşım politikalarının uygulanması, kentin sürdürülebilir gelişim hedeflerine ulaşabilmesi açısından kritik önemdedir. Böyle bir yaklaşım, Çanakkale’nin hem yaşanabilirliğini artıracak hem de ekonomik, sosyal ve çevresel boyutlarda daha dengeli bir kentsel yapı oluşturmasına katkı sağlayacağı öngörülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Çanakkale, Sürdürülebilir Ulaşım, Ulaşım Altyapısı, Trafik Yönetimi, Kentsel Hareketlilik

An Analytical Evaluation of Transportation Infrastructure Problems in Çanakkale

Transportation infrastructure is a strategic element that shapes the spatial development of cities, determines the quality of social life, and directly influences economic sustainability. Although Çanakkale stands out with its strategic location and cultural heritage, the city increasingly faces complex transportation problems due to population growth, tourism mobility, and the concentration of students. Traffic congestion, insufficient capacity of the public transportation system, irregular service frequency, limited bicycle lanes, and the lack of pedestrian-oriented arrangements constitute the main components of these challenges. This study seeks to examine the current state of transportation infrastructure in Çanakkale and to develop solution proposals within the framework of sustainable urban mobility. The process of urbanization demonstrates that transportation is not merely a physical necessity but also a multidimensional field of planning that encompasses social, economic, and environmental dimensions. Failures in transportation infrastructure negatively affect the daily lives of residents, reduce economic efficiency, and exacerbate environmental problems. In addition to its permanent population, Çanakkale experiences significant seasonal mobility from students and tourists, which places further pressure on its transportation system. Limited road capacity, the dominance of motor vehicle–based mobility, and the lack of sustainable alternatives represent some of the city’s most pressing urban issues. The study aims to systematically analyze the transportation infrastructure problems of Çanakkale and to evaluate them from the perspective of sustainable urban development. It will focus particularly on the spatial and temporal distribution of traffic density, the capacity, accessibility, and quality of public transportation services, the current state of alternative transportation modes such as cycling, pedestrian mobility, and maritime transport, and the environmental impacts of motor vehicle–based systems. Designed within a qualitative methodological framework, the research will begin with the analysis of transportation plans, strategic documents, and official reports of Çanakkale Municipality. Field observations in the city center will then be conducted to evaluate traffic flow, public transport usage, and infrastructural deficiencies. In addition, semi-structured interviews with public transportation users and local residents will be carried out to gather insights into transportation experiences and perceptions. The collected data will be analyzed through thematic analysis to systematically identify the core dimensions of transportation-related challenges. It is expected that the study will reveal that Çanakkale’s transportation infrastructure problems are primarily shaped by intense traffic congestion, insufficient public transport services, deficiencies in pedestrian and cycling infrastructure, and increasing environmental pressures. Furthermore, it is anticipated that the city’s transportation policies lack a sustainable long-term vision, which deepens existing challenges. Addressing these issues requires not only physical investments but also an integrated transportation policy vision. Strengthening public transport, expanding pedestrian and cycling networks, effectively integrating maritime transport, and implementing environmentally friendly mobility policies will be crucial for the city’s sustainable development. Such an approach is expected to enhance the overall livability of Çanakkale and contribute to the creation of a more balanced urban structure in economic, social, and environmental terms.

Keywords: Transportation Infrastructure, Çanakkale, Sustainable Transportation, Urban Mobility, Traffic Management